Home     Over Nicole Bosch     Public Relations     Contact     In English     Auf Deutsch  

Selectie

Interviews/portretten

‘Overname is geen koerswijziging’
De ster moet weer glimmen
'Marketing is geen vies woord'
Dieter Zetsche 2001
In de ban van de Indy
Doctor Death
Jeff Bezos, CEO Amazon.com
De slag om New York
‘No more Clinton-Gore’

Reportages

Vliegen op zonnekracht
De bal is ronder
7 wijzen in het Oosten
Ingevroren voor de eeuwigheid
Mega Farms
T-rex Sue
Na orkaan Mitch

Achtergrond

Duurzaamheid en het EK
Niet Datzo, maar Ditzo
Hip met worteltjes
Online mediaplanners verlaten “eilandjes”
Duits milieuvignet stuit op kritiek
‘Standort Deutschland’ onder druk
Porsche en VW nader
Duits voorzitterschap en energie
Groeien met de handrem erop
Ziekenhuismarketing over de grens
Du bist Deutschland
Kraamzorg zonder handjeklap
Design zonder handtekening
Lidl net iets fantasierijker



Meer artikelen uit "MarketingTribune":

Niet Datzo, maar Ditzo
Hip met worteltjes
Online mediaplanners verlaten “eilandjes”
'Marketing is geen vies woord'
Groeien met de handrem erop
Expansie DocMorris niet te stuiten
Ziekenhuismarketing over de grens
Haeftling bijna ten onder aan eigen succes
Du bist Deutschland
Kraamzorg zonder handjeklap
Lidl net iets fantasierijker
IOC-marketeer: Michael Payne
9/11: Vaderlandsliefde overheerst
Tupperware uit Detroit
Naomi Klein
Column: En de winnaar is...
USA: Steven Harris GM
Marketing van energie
Petje Pietamientje
De stem van Michael Pilarczyk
Het gezicht van Duyvis
Het gezicht van Gamma


Bekijk artikelen per tijdschrift:

WineLife
Technisch Weekblad
Automobiel Management
EnergiePlus
Intermediair
MarketingTribune
FEM Business
Binnenlands Bestuur
De Status
Management Team
Groene Amsterdammer
Global Connection
Natuurwetenschap & Techniek
Stromen
Quote
Avanta Magazine
ExpatPlus
Agrarisch Dagblad
Carp
Utrechts Nieuwsblad
MetroTimes
[ZSM]

Design zonder handtekening

8 februari 2005 | MarketingTribune

Adriaan van Hooydonk, Laurens van den Acker of Harm Lagaay. Nederlandse ontwerpers met grote faam in de auto-industrie, maar daarbuiten nauwelijks bekend. Bestaat Dutch Design in de automotive branche? ‘De auto-industrie leent zich niet voor een Hollands stempel op het product’, aldus BMW-ontwerper Van Hooydonk.

Op 10 februari begint in Amsterdam weer de AutoRai. Wat weinig bezoekers zich realiseren is dat Nederlandse ontwerpers een rol spelen bij ons uitzicht in de file. Diverse grote autofabrikanten hebben wel een Nederlandse ontwerper in dienst. Zoals Harm Lagaay, die in 2004 met pensioen ging, maar stond aan de wieg van het nieuwe uiterlijk van de Porsche 911. De BMW 6-serie en de nieuwe 3-serie komen voor een deel uit de koker van Nederlander Adriaan van Hooydonk. En Fords conceptmodellen worden in Detroit ontworpen door Laurens van den Acker. Nog meer Nederlandse ontwerpers treffen we aan achter de tekentafel bij Volvo, Citroën en Audi.
Of we hiermee ook kunnen spreken van Dutch Design in de auto-industrie is de vraag. De ontwerpers zelf vinden in ieder geval wel dat je kunt spreken over een Nederlandse benadering. Adriaan van Hooydonk, hoofd design auto bij BMW in Munchen denkt dat zijn Nederlandse wortels voor een deel terug te vinden zijn in zijn manier van werken: ‘In het ontwerpproces bij BMW heb ik met veel verschillende nationaliteiten met diverse discipines te maken. Ik denk dat Nederlanders op internationaal niveau communicatief sterk zijn en ik herken dan ook mijn roots in het overlegproces of bij het leggen van contacten. Daarnaast denk ik dat Nederlandse een bepaalde emotionele kijk op het ontwerpproces hebben ontwerpers -in tegenstelling tot de nuchterheid die ons wordt toegeschreven. Dat zie je bijvoorbeeld terug in Marcel Wanders’ meubelontwerpen of Rem Koolhaas’ architectuur. Met mijn ontwerpen voor BMW wil ik ook een bepaalde emotie opwekken.’
Laurens van den Acker werkt bij Ford en noemt als kenmerken van een Nederlandse benadering: een oorspronkelijke manier van probleem oplossen, de voorliefde voor smart, sensible & simple en aandacht voor het grafische aspect. Van den Acker studeerde net als Van Hooydonk Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Van den Acker ziet zichzelf mede door zijn brede opleiding als een typisch Nederlandse ontwerper. ‘Het overgrote deel van de huidige ontwerpers zijn opgeleid op een paar specialistische cardesign scholen in Londen, Pasadena of Pforzheim. Het designaspect van auto-ontwerpen, zoals esthetiek en proporties, komt daar sterk naar voren. Ik moest op dat gebied flink bijschaven, maar maak nu dankbaar gebruik van disciplines als marketing, engineering en andere vakverrruimende disciplines die ik in Delft heb geleerd.’

Ondergeschikt aan het merk


Er is niet echt een auto aan te wijzen waar we een Nederlandse sticker op zouden kunnen plakken. In de internationale auto-industrie is de individuele ontwerper nu eenmaal ondergeschikt aan het merk, menen de deskundigen. Automotive consultant Clem Dickmann (Aumacon) legt uit dat fabrikanten door de globalisering van de markt veel meer nog dan voorheen zoeken naar een centrale merkvormgeving, waaraan door meerdere vormgevers gewerkt moet kunnen worden.
Van Hooydonk van BMW beaamt deze stelling: ‘Ik probeer mijn ontwerpen typische BMW-kenmerken mee te geven, zoals een bepaalde sportiviteit met degelijk technisch design. Zo heb ik geprobeerd de ultieme BMW coupé (6-serie) voor de internationale markt neer te zetten. Ook bij andere Nederlandse collega’s zie ik dat hun ontwerpen afhankelijk zijn van het merk waar ze voor werken.’ Van den Acker heeft profijt van zijn Nederlandse achtergrond, maar vindt ook dat de industrie zich niet leent om een Hollandse stempel op het ontwerp zelf te drukken. ‘Ik geloof niet zozeer in typisch Nederlandse kenmerken, voornamelijk omdat je doel is een goede auto voor het merk te ontwerpen. Toen ik werkzaam was voor Audi was het doel om moderne technisch geavanceerde designs met zuivere lijnen te ontwerpen. Nu voor Ford moeten de ontwerpen een zekere mate van ‘toughness’ uitstralen gecombineerd met Amerikaanse inventiviteit en betaalbaarheid.’

Traditie ontbreekt


Naast enkele opleidingen voor industriële vormgeving of ontwerpen kent Nederland geen onderwijsmogelijkheden op het gebied van auto-ontwerpen. Op autobouwers Donkervoort en Spyker na, is de auto-industrie nagenoeg verdwenen. ‘Er bestaat geen enkele traditie van Dutch Design in de auto-industrie’, zegt vormgevingsdeskundige Lucas Verweij daarom stellig. Verweij was tot voor kort werkzaam bij Premsela, stichting ter bevordering van de ontwikkeling van de Nederlandse vormgeving en is vanaf 1 februari directeur aan de Rotterdamse Academie voor Bouwkunst. Hij noemt de invloed van Nederlandse ontwerpers in de autobranche gering. ‘Nederland heeft nu eenmaal geen geschiedenis in de automotive branche, we hebben er geen opleiding voor en er zijn nauwelijks stageplaatsen. Amerikanen, Duitsers of Fransen hebben in de auto-industrie heel wat meer in de pap te brokkelen.’ De reden dat Nederlanders desondanks hoge posities bekleden bij designafdelingen? ‘Dat komt puur door de globalisering. We zijn nu eenmaal internationaal georiënteerd. Maar er is in de auto-industrie, in tegenstelling tot de meubel- of grafische industrie, geen Nederlandse identiteit te herkennen.’
Een jonge ontwerper, die wel een Nederlandse stageplaats heeft kunnen regelen (bij Donkervoort) is Steven van der Veen. De 23-jarige student Industrial Design aan hogeschool Windesheim, is vastbesloten om mee te werken aan toekomstige automodellen. Zijn nationaliteit speelt volgens hem wel een rol in zijn ontwerpstijl: ‘Ik zie mijzelf als typisch Nederlandse ontwerper.’ Kenmerken? ‘Realistisch, uitgaan van de gebruiker, vorm volgt functie.’ Van der Veen timmert nu al succesvol aan de weg en wist drie keer de finale te bereiken van de ontwerpwedstrijd Michelin Challenge Design. In Detroit mocht hij dit jaar zijn ontwerp van een (concept) Audi A1 tentoonstellen. Van der Veen: ‘Er zou in Nederland meer ruimte moeten zijn voor visie en initiatief, zonder dat ideeën gelijk de kop in worden gedrukt. Daf toonde qua vormgeving weinig lef en mensen willen ook weleens wat nieuws, ondanks de goede techniek. Je hoofd boven het maaiveld uitsteken is iets wat in ons land niet altijd wordt gewaardeerd. Het Nederlandse autobedrijf Spyker richt zich dan ook meer op de buitenlandse niche-markt.’
Laurens van den Acker van Ford blijft in ieder geval toekomstperspectieven zien voor Nederlandse ontwerpers: ‘Doordat we een klein land zijn heben we last van een bepaalde geldingsdrang wat nodig is voor designers. We zijn onafhankelijk, maar ook bereid tot overleg en compromissen. Dit zijn allemaal kwaliteiten die goed van pas komen. Vandaar dat het me niet zal verbazen in de toekomst steeds meer Nederlandse designers hogerop te zien komen.‘

AutoRai 2005
Van 10 februari tot en met 20 februari wordt in Amsterdam voor de 54ste keer de AutoRai gehouden. Er staan zo’n 150 exposanten van 60 automerken. De tweejaarlijkse AutoRai is vooral een nationale aangelegenheid. Autofabrikanten bewaren vaak hun belangrijkste noviteiten voor de internationale autotentoonstelling in Genève in maart. Dat betekent dat we in Nederland vooral modellen zien die bij ons nog op de markt zullen komen, maar wel al internationaal zijn gepresenteerd. Dit jaar heeft Fiat (met merken Fiar, Alfa en Lancia) uit financiële gronden afgezegd. De beurs trekt gemiddeld een half miljoen bezoekers en is als zodanig voor de Nederlandse automarkt belangrijk. Voor designers zijn de meest interessante beurzen waar veel nieuwe concept auto’s worden getoond, zoals Detroit, Parijs, Frankfurt of Tokyo.


Welke auto’s gaan scoren in 2005?
‘Kleine auto’s, zoals de Idea van Fiat of Renault Modus’, verwacht Steven van er Veen. ‘De Citroen C4 vind ik fris, orgineel en avant garde en de Landrover LR3 heeft een erg mooi ontwerp, een enorme verbetering ten opzichte van de Discovery’, aldus Laurens van den Acker. ‘De nieuwe BMW 3-serie’, is het antwoord van –hoe kan het ook anders- hoofd design auto BMW Adriaan van Hooydonk.

Top of page

Copyright © 2012 Nicole Bosch. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.