Home     Over Nicole Bosch     Public Relations     Contact     In English     Auf Deutsch  

Selectie

Interviews/portretten

‘Overname is geen koerswijziging’
De ster moet weer glimmen
'Marketing is geen vies woord'
Dieter Zetsche 2001
In de ban van de Indy
Doctor Death
Jeff Bezos, CEO Amazon.com
De slag om New York
‘No more Clinton-Gore’

Reportages

Vliegen op zonnekracht
De bal is ronder
7 wijzen in het Oosten
Ingevroren voor de eeuwigheid
Mega Farms
T-rex Sue
Na orkaan Mitch

Achtergrond

Duurzaamheid en het EK
Niet Datzo, maar Ditzo
Hip met worteltjes
Online mediaplanners verlaten “eilandjes”
Duits milieuvignet stuit op kritiek
‘Standort Deutschland’ onder druk
Porsche en VW nader
Duits voorzitterschap en energie
Groeien met de handrem erop
Ziekenhuismarketing over de grens
Du bist Deutschland
Kraamzorg zonder handjeklap
Design zonder handtekening
Lidl net iets fantasierijker



Meer artikelen uit "Groene Amsterdammer":

Dure Daklozen


Bekijk artikelen per tijdschrift:

WineLife
Technisch Weekblad
Automobiel Management
EnergiePlus
Intermediair
MarketingTribune
FEM Business
Binnenlands Bestuur
De Status
Management Team
Groene Amsterdammer
Global Connection
Natuurwetenschap & Techniek
Stromen
Quote
Avanta Magazine
ExpatPlus
Agrarisch Dagblad
Carp
Utrechts Nieuwsblad
MetroTimes
[ZSM]

Doctor Death

17 maart 2001 | Groene Amsterdammer

Bij een discussie over euthanasie in de Verenigde Staten valt onherroepelijk de naam Jack Kevorkian, alias ‘Doctor Death’. Twee jaar geleden werd hij veroordeeld voor het assisteren bij de dood van Tom Youk. Op 2 april probeert zijn advocaat hem op borgtocht vrij te krijgen.

“Net voor zijn dood kon hij alleen nog maar zijn wijsvinger en duim van zijn rechterhand bewegen. Hij had een voedingsbuisje, omdat hij niet meer zelfstandig zijn tong kon bewegen of kon slikken. Praten lukte de laatste maand nauwelijks meer”, vertelt Melody Youk. Vijf jaar geleden kreeg haar echtgenoot een onbestemd gevoel in zijn enkel, dat maar niet verdween. Na onderzoek werd bij hem Amyotropic Lateral Sclerosis (ALS) vastgesteld, een neuromusculaire aandoening waarbij uiteindelijk alle spieren ophouden met functioneren. Patiënten maken de aftakeling van het lichaam volledig mee, het verstand wordt niet aangetast. Youk: “Mijn man wilde niet meer leven. Hij kon niet wachten tot euthanasie gelegaliseerd zou zijn.”
Thomas Youk riep de hulp in van dr. Jack Kevorkian, oftewel ‘Doctor Death’. Op 17 september 1998 diende die hem een dodelijke injectie toe. Youk was (voorlopig) Kevorkians laatste patiënt. Zijn stervensbegeleiding werd uitgezonden door het televisieprogramma ‘60 minutes’. De openlijke euthanasie leidde tot Kevorkians arrestatie. De 72-jarige Kevorkian zit op dit moment een gevangenisstraf uit van tien tot vijfentwintig jaar voor het doden van Youk.

Nationale wetgeving voor legalisering van euthanasie, zoals in Nederland, staat nog ver van de realiteit in de Verenigde Staten. Kevorkian is een van de meest omstreden Amrikaanse voorvechters van euthanasie. Zijn faam kent vele gradaties: van miskende held tot serial killer. Sinds 1990 ‘hielp’ hij naar alle waarschijnlijkheid 130 patienten. Kevorkian vocht voor legalisering van euthanasie in de rechtzaal én in de media. Met zijn opsluiting lijkt de discussie uit de schijnwerpers verdwenen.

Kevorkian groeide op in de Amerikaanse staat Michigan, waar hij aan de University of Michigan School of Medicine afstudeerde in 1952. Zijn bijnaam ‘Doctor Death’ kreeg hij al tijdens zijn studie pathologie, omdat hij onderzoek verrichte op de ogen van dode patiënten. In 1958 publiceert hij zijn eerste omstreden artikel, waarin hij medische experimenten op de lichamen van geexecuteerde gevangenen promoot. Hij werkt vervolgens als patholoog in ziekenhuizen in Detroit en Californië. Begin jaren tachtig publiceert hij het artikel The Last Fearsome Taboo: Medical Aspects of Planned Death, waarin hij zelfmoordklinieken voorstelt. Patiënten kunnen er hun eigen dood plannen. In 1989 leest hij het verhaal van een ernstig gehandicapte, die hulp vraagt bij het sterven. Overtuigd van de noodzaak voor hulp bij zeldoding bouwt hij in 1989 zijn Suicide Machine, waarbij een patiënt er zelf voor kan zorgen dat chloorkalium direct naar het hart wordt gestuurd.
Begin jaren negentig publiceert hij het boek, Prescription Medicide, dat eindigt met de beschrijving van de dood van zijn eerste euthanasie-cliënt op 4 juni 1990, in zijn roestige Volkswagenbusje. “Have a nice trip” zei Kevorkian, volgens het boek. De aan Alzheimer-leidende Janet Adkins zette de Suicide Machine in werking en fluisterde: “Thank you, thank you” .

Velen zullen haar volgen. Kevorkian adverteert in kranten, waarin hij zich aanbiedt als doodsconsultant. Lichamen worden bij vrienden van hem gevonden, in hotelkamers of in zijn auto. Als in 1991 zijn medische vergunning wordt ingetrokken, en hij dus niet meer aan medicijnen kan komen, helpt hij patiënten door middel van koolstofmonoxide.”Iedereen die ten dode opgeschreven is, zou de keuze moeten hebben om menswaardig te sterven. Dit is zelfbeschikking, de autonomie van iemands leven”, zegt Kevorkian in een interview met Associated Press.
De kleine, excentrieke man, die in oude kleren van het Leger des Heils loopt, wordt een media-ster. Zijn (pro bono) advocaat Geoffrey Fieger vecht zijn spraakmakende rechtzaken graag uit in de publiciteit en samen tarten ze de autoriteiten en beleggen persconferenties na de vondst van nog een overleden cliënt. “Ik wil veroordeeld worden!” schreeuwt hij bij zijn eerste rechtzaak. Kevorkian wil –koste wat kost- ‘physician assisted suicide’ legaliseren.
Hij bereikt uiteindelijk het tegenovergestelde. Tot de praktijken van dr. Death was er geen wetgeving in Michigan. Vanaf 1993 wordt hulp bij zelfdoding in Michigan verboden. Vier keer wordt Kevorkian aangeklaagd, maar de schrijnende video’s, waarbij zijn patiënten dankbaar de ogen sluiten, overtuigen niet één jury van zijn schuld. Tot de video van Youk’s dood, waarbij de dokter voor het eerst zelf de injectie geeft.

“U had de brutaliteit om op de nationale televisie te verschijnen. U heeft de wereld laten zien wat u deed en het rechtsysteem uitgedaagd om u te stoppen. Meneer, u kunt uzelf als gestopt beschouwen”, aldus rechter Jessica Cooper na de veroordeling van Kevorkian in april 1999.

Sinds zijn gevangenschap heeft Kevorkian niet meer met de media gesproken. “Hij is in afwachting van zijn hoger beroep en zijn enige belang is nu om vrij te komen. Ik zoek de media niet op, omdat dat niet het beste is voor mijn cliënt. Fieger kreeg zijn genoegdoening van de camera’s, ik ga voor het geld”, zegt Mayer Morganroth, de huidige advocaat van Kevorkian. Na zijn opsluiting wilde Kevorkian zijn eigen dood versnellen door in hongerstaking te gaan. Zijn advocaat wist hem daarvan te weerhouden. “Om de wet op het gebied van euthanasie te veranderen, moet ik een rechtzaak kunnen voeren. Met een dode cliënt valt er weinig te beginnen.”

In de Verenigde Staten kent Oregon als enige staat een wet, die artsen toestaat hulp te bieden aan terminale patienten. Robert Sedler is professor aan de rechtenfaculteit van Wayne State University in Detroit. Hij gaf advies bij Kevorkians rechtzaken. “In Nederland kunnen dokters een dodelijke injectie toedienen, dat heet euthanasie. In de Verenigde Staten heet dat moord, daarom is Kevorkian veroordeeld”, vertelt Sedler. Net als in Nederland moeten in Oregon twee dokters geconsulteerd worden en moet een ‘kandidaat’ nog aan diverse andere randvoorwaarden voldoen, maar er zijn verschillen. Sedler: “In Oregon kan een dokter alleen maar dodelijke medicijnen voorschrijven. In Nederland kan de dokter een injectie toedienen. Dat is veel beter. Niet alleen hoeft de patiënt zelf ‘zijn’ moment niet te kiezen, maar is er ook een medicus aanwezig bij de dood.”
Voor Sedler gaat de regelgeving in Oregon en Nederland nog niet ver genoeg. Sedler was in jongere jaren betrokken bij de wetgeving voor abortus in de Verenigde Staten. “Iemand die ondraaglijk en uitzichtloos lijdt, zou gewoon naar een dokter moeten kunnen gaan. De beslissing om een leven te beëindigen zou tussen de dokter en de patiënt moeten plaatsvinden, net als bij abortus.” Hij vecht zijn standpunt op dit moment uit in een principiële rechtzaak, namens twee artsen; de ‘Physicians of Mercy’. “We geloven dat de grondwet iedereen het recht geeft om verlost te worden van ondraaglijk lijden. Als dat recht erkent wordt, dan kan de regering dokters niet meer verbieden om hulp te bieden”, aldus Sedler. Met het trage wetgevingsproces in de Verenigde Staten zal het nog jaren duren, voordat in Sedlers zaak een uitspraak wordt gedaan.

De acties om euthanasie in de Verenigde Staten te legaliseren zijn marginaal. In Alaska wordt een rechtzaak gevoerd op basis van privacywetgeving door de groep Compassion in Dying. Later dit jaar zal de hoge raad van Alaska hier uitspraak doen. Bij de laatste verkiezingen in November stond een referendum in Maine op de agenda. De vraag die werd gesteld: Mag een ongeneeselijk zieke volwassenen, die geestelijk helder is, een dokter verzoeken om hulp te bieden bij het sterven? Het referendum werd met een kleine meerderheid van stemmen verworpen. In de staten Washington (1991), Californië (1992), en Michigan (1998) woedde een vergelijkbare politieke discussie, maar kwam het niet tot regelgeving.
Sedler: “Democraten en republikeinen zijn beiden tegen. Er zal geen een regering komen in de Verenigde Staten, die hier voorstander van is. Bill Clinton was niet voor legalisering van hulp bij zelfdoding en president George W. Bush en zijn minister van Justitie hebben zich beiden tegen euthanasie uitgesproken.”

Vervolg van artikel


Top of page

Copyright © 2012 Nicole Bosch. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.