Home     Over Nicole Bosch     Public Relations     Contact     In English     Auf Deutsch  

Selectie

Interviews/portretten

‘Overname is geen koerswijziging’
De ster moet weer glimmen
'Marketing is geen vies woord'
Dieter Zetsche 2001
In de ban van de Indy
Doctor Death
Jeff Bezos, CEO Amazon.com
De slag om New York
‘No more Clinton-Gore’

Reportages

Vliegen op zonnekracht
De bal is ronder
7 wijzen in het Oosten
Ingevroren voor de eeuwigheid
Mega Farms
T-rex Sue
Na orkaan Mitch

Achtergrond

Duurzaamheid en het EK
Niet Datzo, maar Ditzo
Hip met worteltjes
Online mediaplanners verlaten “eilandjes”
Duits milieuvignet stuit op kritiek
‘Standort Deutschland’ onder druk
Porsche en VW nader
Duits voorzitterschap en energie
Groeien met de handrem erop
Ziekenhuismarketing over de grens
Du bist Deutschland
Kraamzorg zonder handjeklap
Design zonder handtekening
Lidl net iets fantasierijker



Meer artikelen uit "FEM Business":

Rel om de Groene Hel
Toch blij met Magna
‘Overname is geen koerswijziging’
De ster moet weer glimmen
Der Stern muss wieder strahlen
‘Standort Deutschland’ onder druk
Porsche en VW nader


Bekijk artikelen per tijdschrift:

WineLife
Technisch Weekblad
Automobiel Management
EnergiePlus
Intermediair
MarketingTribune
FEM Business
Binnenlands Bestuur
De Status
Management Team
Groene Amsterdammer
Global Connection
Natuurwetenschap & Techniek
Stromen
Quote
Avanta Magazine
ExpatPlus
Agrarisch Dagblad
Carp
Utrechts Nieuwsblad
MetroTimes
[ZSM]

Autobranche vol op de rem

22 november 2008 | FEM Business

De economische crisis raakt de Europese auto-industrie hard. De productiestops bij fabrikanten als Opel, BMW en Daimler hebben grote gevolgen voor de autotoeleverancers. Ook in de Nederlandse industrie daalt de omzet en wordt overtollig personeel gedumpt.

‘Als toeleveranciers worden we dubbel zo zwaar getroffen’, zegt Rindert Wolters, directeur van Alucast in Oss, dat hoogwaardige gietproducten uit magnesium en aluminium levert aan onder meer BMW, Opel en Peugeot. ‘Eerst wordt niets besteld, omdat de productie stilligt. Vervolgens bouwen de fabrikanten de huidige voorraden af. Dat betekent een erg lange tijd geen orders voor ons.’
De pakweg 250 Nederlandse toeleveranciers worden direct getroffen door de crisis in de Europese auto-industrie, die in zwaar weer is beland doordat de autoverkopen sterk zijn afgenomen. Hoe sterk een toeleverancier wordt geraakt, is afhankelijk van het klantenportfolio. Ford en General Motors verlagen hun productie meer dan bijvoorbeeld Volkswagen. De Europese verkoop van auto’s was in oktober 14,5 procent lager dan in dezelfde maand vorig jaar. GM moest in Europa de meeste klappen incasseren met een verkoopdaling van 25,5 procent in oktober.
‘De automotive sector is vrijwel volledig gestructureerd volgens het build-to-order principe. Dit betekent dat terugval in de afzet van auto’s zich direct vertaald in terugval van de afname bij suppliers’, vertelt Harm van Weken partner bij adviesbureau Fier Automotive. ‘De huidige tijdelijke productiestops en reducties bij de autofabrikanten zijn gericht op het vermijden van voorraden.’ In Antwerpen en het Duitse Bochum werden eind oktober twee weken geen Opel Astra’s gebouwd. BMW sloot haar fabriek in Leipzig voor vier dagen. En de kerstvakantie bij de Europese Daimler-fabrieken zal al op 11 december beginnen en pas op 12 januari eindigen. Ook Ford, Volvo, Peugeot, Citroën en Renault grijpen in vanwege de dalende vraag.

Hoofdpijn


‘Er is op brute wijze ingegrepen in de afroepen. Elk toeleveringsbedrijf ziet een teruggang in bestellingen, ik ken niemand die geen hoofdpijn heeft’, zegt Ton van Haaren, voorzitter van branchevereniging Nevat Holland Automotive, waarbij 42 Nederlandse toeleveranciers zijn aangesloten. Volgens Van Haaren wordt 65 tot 70 procent minder productie verwacht in het laatste kwartaal van 2008. De omzetten zijn met 20 tot 35 procent gedaald. ‘Een schrikbarend beeld.’
Alucast is al in september begonnen met de afbouw van flexibel personeel en is wereldwijd teruggegaan van 1285 medewerkers naar 1050. ‘Ik heb alle uitzendkrachten moeten wegsturen, en werknemers moeten verplicht al hun vakantie- en ATV-dagen opmaken’, vertelt Wolters. Ook toeleverancier Mapro uit Den Bosch, dat behuizingen voor airbags maakt, is zwaar getroffen. ‘De laatste maand zijn we dertig tot veertig van de omzet kwijtgeraakt’, zegt directeur Geert van den Heiligenberg. ‘Onze orderportefeuille is de helft van normaal.’
Alucast en Mapro hebben een aanvraag ingediend voor werktijdverkorting. Minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) stemde op 12 november in met een versoepeling van de wetgeving rondom de arbeidstijden in uitzonderingssituaties. Van den Heiligenberg: ‘Onze problemen zijn erg snel ontstaan, dus moet ik ook heel snel actie kunnen ondernemen. Als mijn aanvraag niet direct wordt goedgekeurd, ben ik op korte termijn gedwongen om eenderde van onze tachtig werknemers te ontslaan.’
Daarbij komt dat door oplopende staalprijzen de kostprijzen bij Mapro waren verhoogd, maar de onderhandelingen over een doorberekening van deze kosten nog niet met iedere autofabrikant waren afgerond. Van den Heiligenberg: ‘Dat geld kunnen we nu helemaal vergeten. Dat maakt deze crisis extra zuur.’
Schroevenproducent Nedschroef uit Helmond heeft veertig tijdelijke banen geschrapt en brengt hun voorraden terug. MCI in Montfoort, dat spiegelonderdelen fabriceert, kondigde vorige week aan 65 arbeidsplaatsen te schrappen. Eerder dit jaar werden ook al 50 flexwerkers ontslagen, waardoor MCI een derde van zijn personeel (begin dit jaar 270) kwijt is. Polynorm, dat carressoriedelen maakt voor bijna alle grote autofabrikanten, zal volgende week tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers pas hun maatregelen aankondigen, maar de receptioniste verklapt alvast: ‘Met Kerst gaan we voor het eerst twee weken dicht. Dat is nog nooit gebeurt.’

Risico


‘Autofabrikanten zijn nauw verbonden met hun toeleveranciers. De toegevoegde waarde van de Nederlandse suppliers is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ook het volumerisico is meer bij de toeleverindustrie komen te liggen’, zegt René Seyger, automotive expert bij adviesbureau Roland Berger. ‘Nu pas is zichtbaar hoeveel gevaar deze afhankelijkheid met zich meebrengt. Met omzetdalingen in deze ordergrootte zullen kleinere bedrijven met hoge investeringskosten moeite hebben om te overleven.’
Maar ook grotere toeleveranciers moeten de buikriem aanhalen. Bij DSM wordt onder andere het bedrijfsonderdeel Base Chemicals sterk geraakt door de verslechterde marktomstandigheden. Base Chemicals maakt onder andere kunsstoffen voor de auto-industrie. Het derde kwartaal was het op een na beste kwartaal van DSM ooit, maar DSM verwacht een zeer slecht vierde kwartaal. ‘De snelheid waarmee de marktomstandigheden zijn veranderd, is nog nooit voorgekomen’, aldus financieel directeur Rolf Dieter Schwalb. DSM gaat tijdelijk fabrieken stilleggen om voorraden af te bouwen. Ook gaat het concern scherper op de kosten letten om de verslechterende marktomstandigheden het hoofd te bieden. Gedwongen ontslagen zijn niet uitgesloten.
Alle divisies van Philips hadden in het derde kwartaal last van een teruglopende vraag. Dat gold ook voor Lighting, waar 20 procent van de omzet in de autosector omgaat. Bij Philips Lighting in het Belgische Turnhout werd half oktober bekend dat 160 tijdelijke contracten niet worden verlengd.
Staalproducent Corus levert zestien procent van haar producten aan de autosector. Het bedrijf moet honderden miljoenen euro's besparen nu de vraag naar staal en de staalprijzen door de nasleep van de financiële crisis zijn gekelderd. Dat staat in een bericht van bestuursvoorzitter Philippe Varin aan het personeel. De topman wil bijna 430 miljoen euro bezuinigen, vooral op personeelskosten.
Volgens een woordvoerder gaat het om onder meer het terugdringen van salariskosten die voortkomen uit overuren en het inhuren van tijdelijk personeel. Van het schrappen van arbeidsplaatsen is nog geen sprake. Corus liet onlangs al weten de productie in het lopende en komende kwartaal terug te zullen schroeven met 30 à 35 procent.

Slecht weer


Roland Berger berekende dat de fabrikanten in het vierde kwartaal minstens een kwart minder onderdelen hebben besteld. Als deze trend zich voortzet, is minstens een kwart van de Europese toeleveranciers in gevaar. In Duitsland zijn ongeveer 400.000 arbeidsplaatsen met de toeleverindustrie verbonden. Er worden scenario’s genoemd, waarbij zonder overheidsingrijpen de komende twee jaar 50.000 plaatsen zullen wegvallen
De toeleverindustrie moet zich volgens Nevat Holland Automotive behoeden op zeer slecht weer voor 2009 en 2010. In 2008 zullen de cijfers nog niet dramatisch zijn, omdat de eerste drie kwartalen goed waren. Het beroerde laatste kwartaal kan daardoor opgevangen worden. Ook zijn er suppliers die nog geen problemen hebben ondervonden door contractuele afnameverplichtingen. Daar zullen pas in het volgende kwartaal de klappen gaan vallen, doordat dan de bestellingen zullen afnemen.
Wolters hoopt dat de afbouw van personeel bij Alucast beperkt kan blijven tot twintig procent. Dat lukt als begin 2009 de productie weer normaal op gang komt. ‘Ik hoop dat de gekte dan over is. We zagen in oktober in Europa 14,5 procent minder verkochte auto’s. Dat is veel, maar in principe niet overkomelijk.’ Hij verwacht begin volgend jaar nog harde onderhandelingen te moeten voeren over de marges. ‘Die marges zijn nu al heel klein en ik doe daar niets meer vanaf.’

Risicospreiding


‘De bedrijven die in de afgelopen jaren zijn geconsolideerd hebben de massa om deze dip te overleven’, aldus Seyger van Roland Berger. De Nederlandse toeleverancier Oris trekhaken valt sinds 2006 onder moederconcern Bosal, waar ook uitlaatsystemen, magazijnstellingen en dakdragers worden geproduceerd. Alhoewel de vraag met 15 à 20 procent is afgenomen, hebben de driehonderd medewerkers in Nederland volgens woordvoerder Dick Monté voorlopig niet te vrezen. ‘We proberen het verminderde productievolume in de autosector op te vangen door productielijnen voor minder conjuctuurgevoelige producten in te zetten’, vertelt Monté.
Van Doorne’s Transmissie, onderdeel van het Duitse Bosch, verwacht een teruggang tot tien procent, maar er vallen ook nog geen directe klappen onder de duizend werknemers. Het Tilburgse bedrijf voorziet onder andere Nissan, Suzuki en Subaru van duwbanden voor continu variabele transmissiesystemen. Marketingmanager Pieter van de Looveren: ‘We hebben een sterke focus op Aziatische markten, waar de teruggang minder sterk is. Daarnaast verwachten we meer vraag naar milieuvriendelijke auto’s en daar past ons product goed bij.’
Van Weken van adviesbureau Fier Automotive zegt dat op lange termijn risicospreiding over meerdere sectoren aantrekkelijk lijkt, maar voor de meeste Nederlandse bedrijven geen optie is. ‘Focus op automotive technologieën en processen is noodzakelijk gebleken voor het succes van de Nederlandse toeleverindustrie.’ Hij raadt de suppliers aan de komende jaren een spreiding te realiseren over automotive klanten en zich daarnaast te richten op klanten met (financieel sterke) aantrekkelijke modellen, omdat het succes van een modellenlijn cyclisch is bij vrijwel alle fabrikanten. Van Weken: ‘Op korte termijn zit er voor de toeleveranciers niet veel meer op dan klanten te volgen en kosten te besparen.’


Kader : Sector van 6 miljard euro
In Nederland werken ongeveer 41.500 mensen in de automotive industrie, verdeeld over fabrikanten, toeleveranciers, research- en ingenieursbureaus. Bij de 250 toeleveranciers wordt ongeveer zes miljard euro omgezet.
De Nederlandse toeleverindustrie maakt veel verschillende onderdelen. Zo worden er kofferdeksels, ruitenwissers, spiegels en airbagbehuizingen geproduceerd. Nederland kent veel berijven die in hun marktsegment tot de top behoren: van schroeven door Nedschroef, schuifdaken door Inalfa Roofsystems tot airbags van DSM.
De economische crisis heeft vooral voor Brabant en Limburg negatieve gevolgen. Veel toeleveringsbedrijven en research- en developmentinstituten voor de autosector zijn in het Zuiden van het land gehuisvest, omdat ze daar dicht bij hun klanten zitten. Bijna negentig procent van de Nederlandse automotive-omzet komt uit België, Duitsland en Frankrijk.

Top of page

Copyright © 2012 Nicole Bosch. All rights reserved. Alle rechten voorbehouden. Dit document mag niet verder worden verspreid en verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Dit document kan verschillen van de gepubliceerde versie.